Ελύτης

Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της ελληνικής ποίησης και ένα από τα σημαντικότερα μέλη της λεγόμενης λογοτεχνικής γενιάς του ΄30.

Γεννήθηκε το Νοέμβρη του 1911 στην Κρήτη, ως Οδυσσέας Αλεπουδέλης. Οι γονείς του κατάγονταν από τη Λέσβο αλλά είχαν εγκατασταθεί στην Κρήτη από το 1895. Με το ξέσπασμα του α΄ παγκοσμίου πολέμου, ο πατέρας του μεταφέρει τις επιχειρήσεις του στην Αθήνα και η οικογένεια μετακομίζει στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Στα σχολικά του χρόνια είχε καθηγητές εξέχουσες προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος και ο Ι. Θ. Κακριδής, οι οποίοι τον ενέπνευσαν μάλιστα να αρχίσει να γράφει στο παιδικό περιοδικό «Η Διάπλασις των Παίδων», χρησιμοποιώντας διάφορα ψευδώνυμα. Από την αρχή των σχολικών του χρόνων φανερώνεται η πνευματική του ιδιοσυγκρασία.

Τέλη της δεκαετίας του 1920 έρχεται σε επαφή με την ποιήση του Καβάφη, του Καρυωτάκη και του ισπανού Λόρκα.

Η οικογένεια του τον πιέζει να προχωρήσει με τις σπουδές του ως Χημικός, κάτι το οποίο σύντομα συνειδητοποιεί ότι δεν τον εκφράζει, με αποτέλεσμα το 1930 να γραφτεί στη Νομική σχολή Αθηνών.

Το 1935 δημοσιεύεται στο περιοδικό «Νέα Γράμματα» το πρώτο του ποίημα με τίτλο «Του Αιγαίου», υπογράφοντας ως Ελύτης. «Το πραγματικό μου όνομα κουβαλούσε το βάρος μιας μικρής, εμπορικής και βιομηχανικής φήμης που για όσους το έφεραν με υπερηφάνεια – και ήταν όλοι τους άνθρωποι που μόνη τους φιλοδοξία ήταν το κέρδος. Θα ήταν μεγάλη δυστυχία να το δούνε να ταυτίζεται με την υπόσταση ενός ποιητικού έργου, παράξενου και ριψοκίνδυνου…Πήρα ψευδώνυμο γιατί θα ήτανε ντροπή να φτιάξω έργο, για το οποίο αφιέρωνα όλες μου τις δυνάμεις, όλο μου το πάθος για την αφιλοκέρδεια και να το ταυτίσω ύστερα με ένα όνομα συνυφασμένο με ό,τι ατομικά εγώ μισώ, δηλαδή το πρακτικό πνεύμα, την εμπορική πίστη, τον άκρατο ωφελιμισμό», ανέφερε ο ίδιος. Η φιλόδοξη λογοτεχνική ομάδα του περιοδικού αποτελούνταν μεταξύ άλλων από το Γιώργο Σεφέρη, το Γιώργο Θεοτοκά και τον επικεφαλής Γιώργο Κατσίμπαλη.

Στον πόλεμο του 1940 υπηρετεί ως Ανθυπολοχαγός. Αρχές του 1941 παθαίνει κοιλιακό τύφο και κινδυνεύει σοβαρα η ζωή του. Μετά την αποκατάσταση του στα Ιωάννινα, επιστρέφει στην Αθήνα.

Το 1948 εγκαταλείπει την Ελλάδα και ταξιδεύει στην Ελβετία και στη συνέχεια στο Παρίσι, οπου εγκαθίσταται. Εκεί είχε την ευκαιρία να γνωρίσει την ελίτ της γαλλικής διανόησης με εξέχοντα παραδείγματα αυτά των Αλμπέρ Καμύ και Πωλ Ελυάρ, καθώς και ζωγράφους παγκοσμίου φήμης όπως οι Πάμπλο Πικάσο και Ανρί Ματίς. Αργότερα ταξίδεψε στην Ισπανία και το 1950 επισκέφθηκε το Λονδίνο όπου εγκαταστάθηκε επίσης για ένα διάστημα, στο οποίο συνεργάστηκε με το BBC.

Στην πατρίδα του επιστρέφει το 1952, αλλά το 1969, λόγω της δικτατορίας των Συνταγματαρχών που είχε επιβληθεί δύο χρόνια νωρίτερα, μεταναστεύει και πάλι στο Παρίσι, όπου έμεινε μέχρι και το 1971.

Ορισμένα από τα σημαντικότερα έργα του είναι : «Προσανατολισμοί», το οποίο αποτελεί το ποιητικό του ντεμπούτο, «Άσμα ηρωικό και πένθιμο για το χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», «Ωδή στον Πικασσό», «Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας», «Το Μονόγραμμα», «Τα Ρω του Έρωτα», «Ο μικρός ναυτίλος» και πολλά πολλά άλλα.

Το 1959 κυκλοφόρησε το κυρυφαίο ίσως δημιούργημα του, το «Άξιον Εστί», το οποίο μελοποίηθηκε το 1964 από το Μίκη Θεοδωράκη.

Η σπουδαία στιγμή για τον ίδιο και για ολόκληρη την ελληνική λογοτεχνική πραγματικότητα έρχεται τον Οκτώβριο του 1979, όταν «για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία», τιμάται από τη Σουηδική Ακαδημία με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Οι Δ. Ν. Μαρωνίτης και Γ. Π. Σαββίδης, οι οποίοι έχουν μελετήσει εις βάθος τον τρόπο γραφής του, τα εκφραστικά του μέσα και τη γλώσσα που χρησιμοποιεί, τον έχουν χαρακτηρίσει ως «εθνικό» μας ποιητή.

Ο ποιητής του Αιγαίου πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996. Η προσφορά του Οδυσσέα Ελύτη στην παγκόσμια λογοτεχνική κοινότητα αλλά και η κληρονομιά του για τους Έλληνες είναι ομολογουμένως τεράστια.

Αριάδνη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: