Αλήθεια… με ποιο Εγώ επικοινωνούμε;

 

Πως θα σας φαίνονταν αν σας έλεγα ότι ο κάθε ένας από εμάς έχει 3 διαφορετικά Εγώ με τα οποία και επικοινωνεί;Ότι ανάλογα με το ερέθισμα βγαίνει ένα από αυτά; Σας έχει προβληματίσει ποτέ γιατί ενώ π.χ. στα επαγγελματικά μας φερόμαστε ώριμα στα συναισθηματικά μας σαν παιδί; Πόσες φορές έχουμε «τσακωθεί» με τον εαυτό μας γιατί αντιδράσαμε σαν ένας άλλος άνθρωπος; Μήπως τελικά προκαλούμε εμείς οι ίδιοι αντιδράσεις από τους άλλους;

Για όλα αυτά έχει αναπτύξει μια πολύ ενδιαφέρουσα θεωρία ο Eric Berne. Την θεωρία της Συναλλακτικής Ανάλυσης.

Σύμφωνα λοιπόν με αυτή, το ανθρώπινο μυαλό λειτουργεί σαν ένα μαγνητόφωνο που έχει δύο λειτουργίες. Αυτή της εγγραφής και αυτή της αναπαραγωγής και οι εμπειρίες της ζωής μας γράφονται σε τρείς κασέτες. Του Γονέα, του Ενήλικα και του Παιδιού.

Ο Berne, υποστηρίζει επίσης ότι η συμπεριφορά μας δεν εξαρτάται μόνο από τις υπάρχουσες συνθήκες της δεδομένης στιγμής, αλλά και από τα βιώματα μας και οι κασέτες μας δηλαδή οι καταστάσεις του Εγώ δεν έχουν βιολογική ηλικία αλλά μόνο συναισθηματική και διακρίνονται σε:

Κατάσταση του Εγώ του Γονέα:   στην κασέτα αυτή καταγράφονται οι εμπειρίες και τα μηνύματα που προέρχονται από τους γονείς καθώς και από τους σημαντικούς ενήλικες των παιδικών μας χρόνων και συνήθως αυτές οι καταγραφές πραγματοποιούνται τα πρώτα 5 χρόνια της ζωής μας.  Είναι δηλαδή τα συναισθήματα, οι συμπεριφορές και οι αξίες που είδαμε από αυτούς. Το ποια κατάσταση θα υιοθετήσουμε εξαρτάται από το πόσο προστατευτικοί ή κριτικοί υπήρξαν αυτοί απέναντι μας, γι αυτό και έχουμε 2 κατηγορίες

Tον…

Κριτικό Γονέα που αντιπροσωπεύει όλα τα όρια, κανόνες και πρότυπα που έχουμε. Είναι το μέρος του χαρακτήρα που ασκεί κριτική, ορίζει τύπους συμπεριφοράς και αξίες, ελέγχει και επιβάλλει πειθαρχία και περιορισμούς.  Το Εγώ αυτό το αναγνωρίζουμε γιατί χρησιμοποιεί  εκφράσεις όπως : μη, όχι, πρέπει, οφείλεις, επειδή το λέω εγώ!!! Ο τόνος της φωνής και η έκφρασή είναι θυμωμένη, επικριτική και αυστηρή, το βλέμμα είναι αποδοκιμαστικό και κουνάει το επιδεικτικά με το δάκτυλο.

Και τον…

Προστατευτικό Γονέα  που είναι το κομμάτι του Εγώ μας, που φροντίζει και προστατεύει, βοηθάει, ακούει και ενθαρρύνει τους άλλους. Το άτομο εδώ κατανοεί και νοιάζεται για τις ανάγκες των γύρω του. Και σε αυτή την περίπτωση θέτει όρια και κανόνες αλλά με διαφορετικό τρόπο. Έχει καθαρή ματιά και χαμογελαστή έκφραση. Επικοινωνεί με χάδια και αγκαλιές, ο τόνος της φωνής του είναι πάντα ενθαρρυντικός, προστατευτικός, υποστηρικτικός και συμπονετικός. Εκφράζεται με λέξεις και φράσεις όπως: άσε με να βοηθήσω, μην ανησυχείς, καλά το έκανες, είσαι καλός κλπ.

Η κατάσταση του Εγώ του Ενήλικα:

Από τους δέκα πρώτους μήνες της ζωής μας προσπαθούμε να εξερευνήσουμε και να μάθουμε τον κόσμο. Ο Ενήλικας έχει την ικανότητα να συλλέγει  πληροφορίες, να τις αναλύσει και να παίρνει αποφάσεις. Εδώ αμφισβητεί τις εγγραφές των άλλων δύο και τις αναθεωρεί, διαμορφώνοντας την δική του μοναδική προσωπικότητα. Διακρίνεται από την ειλικρινή έκφραση του, κοιτάζει στα μάτια τον συνομιλητή του, στέκεται ίσια και να έχει καθαρό και απαλλαγμένο από συναισθηματική φόρτιση τόνο φωνής. Ενδιαφέρεται για την πληροφορία και γι’ αυτό συνήθως χρησιμοποιεί ερωτήσεις όπως «που, πότε πώς»

Η κατάσταση του Εγώ του Παιδιού:

Οι εγγραφές του Παιδιού γίνονται την ίδια χρονική περίοδο με τις εγγραφές του Γονέα και προκαλούνται εξαιτίας του. Είναι δηλαδή η αντίληψη της ζωής όπως την αισθάνθηκε στα πέντε πρώτα χρόνια της ζωής του. Η κατάσταση του Εγώ του Παιδιού διακρίνεται στο Προσαρμοσμένο Παιδί και στο Αυθόρμητο Παιδί.

Το Προσαρμοσμένο Παιδί με την σειρά του διακρίνεται στο Υποταγμένο και στο Επαναστατημένο.

Προσαρμοσμένο Υποταγμένο Παιδί είναι το αυτό το Εγώ που ενεργεί σύμφωνα με τις προσδοκίες των άλλων, κυρίως όταν πρόκειται για άτομα κύρους. Είναι πρόθυμο, τακτικό και προσπαθεί να είναι σε όλα σωστό. Η φωνή του είναι κλαψιάρικη και υποτακτική και συχνά εκφράζει φόβο και ανασφάλεια.

Σε αντίθεση, το Προσαρμοσμένο Επαναστατημένο Παιδί του οποίου η κασέτα έχει καταγράψει ότι «αν κάνω φασαρία θα ασχοληθούν μαζί μου», είναι αυτό που θα αντιμιλήσει και θα θυμώσει. Έχει συνήθως νευρική έκφραση, είναι επίμονο και χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «ναι, αλλά» και «δεν έχετε το δικαίωμα»

Υπάρχει επίσης και το Αυθόρμητο Παιδί. Αυτή η κατάσταση Εγώ εκφράζει αυθόρμητα και χωρίς συστολή τα συναισθήματα, είναι δημιουργικό και έχει γελαστή και ευτυχισμένη έκφραση και επικοινωνεί με αστείες χειρονομίες και δυνατό, παιχνιδιάρικο και ενθουσιώδη τόνο φωνής. Μπορεί λόγω της φύσης του  να είναι εγωκεντρικό και ακατάστατο.

Ο Berne με μελέτες που έχει κάνει έχει αποδείξει επίσης ότι όλοι μας παίζουμε παιχνίδια με σκοπό να ικανοποιήσουμε τα Εγώ μας. Προσπαθούμε να αποσπάσουμε συμπεριφορές για να να θρέψουμε αυτό που έχει ανάγκη ανάλογα με την περίπτωση. Σκεφτείτε πόσες φορές για παράδειγμα έχετε κάνει μια απλή ερώτηση μέσω της οποίας επιδιώκετε να προκύψει μια συμπεριφορά…;;

Ας μάθουμε λοιπόν να αναγνωρίζουμε τα Εγώ μας και μέσω αυτών να μάθουμε να «παίζουμε» παιχνίδια που θα βοηθήσουν και όχι θα χαλάσουν την ποιότητα της επικοινωνίας μας με τους άλλους!!!

Ελένη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: