Truman Doctrine

Βρισκόμαστε στο τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Η εξάντληση και η εξαθλίωση των ανθρώπων αλλά και των κρατών είναι κάτι παραπάνω από πρόδηλο. Εκατομμύρια θάνατοι και αλόγιστες υλικές καταστροφές χαρακτηρίζουν το σκηνικό που επικρατεί τα πρώτα χρόνια μετά το τέλος της τραγωδίας του πολέμου.

Οι δυνάμεις του Άξονα βγαίνουν ηττημένες και αμέσως ξεκινάει ένα νέο κύμα αντιπαραθέσεων μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων της εποχής, Η.Π.Α – Ε.Σ.Σ.Δ, για την παγκοσμία πρωτοκαθεδρία. Ποια από τις δύο δηλαδή θα γινόταν η μόνη κυρίαρχη του παιχνιδιού. Το καταπληκτικό αλλά και παράδοξο ήταν ότι οι δύο αυτοί αντίπαλοι δεν ήρθαν ποτέ σε άμεση ένοπλη σύγκρουση μεταξύ τους. Ένας «Ψυχρός πόλεμος», όπως πολύ έξυπνα ονομάστηκε, με τον ανταγωνισμό των δύο να εντείνεται σε όλα τα επίπεδα, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, με τη συμμετοχή τους στις διάφορες περιφερειακές συγκρούσεις υποστηρίζοντας άμεσα ή έμμεσα τα αντίπαλα στρατόπεδα. Σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, οι Η.Π.Α, εισάγουν στην πολιτική τους τη «Θεωρία της Ανάσχεσης», βάσει της οποίας «το κύριο χαρακτηριστικό της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στην Σοβιετική Ένωση θα πρέπει να είναι μία υπομονετική αλλά σταθερή και άγρυπνη ανάσχεση (containment) των επεκτατικών τάσεων της». Σύμφωνα, λοιπόν, με το Διπλωμάτη Τζόρτζ Κέναν, ο οποίος διατύπωσε και τα παραπάνω, η Στρατηγική της Ανάσχεσης είχε να κάνει με τη χρήση κάθε δυνατού μέσου από τη πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, για να περιοριστεί η διεθνής κομμουνιστική «απειλή», και ήταν μάλιστα, το στοιχείο που χαρακτήρισε την αμερικανικη εξωτερική πολίτική στο σύνολό της, μέχρι και τη δεκαετία του 1990.

Στις 12 Μαρτίου 1947, σε ομιλία του στο Κογκρέσο, ο Πρόεδρος των Η.Π.Α, Χάρι Τρούμαν, διατύπωσε το περίφημο «Δόγμα Τρούμαν», στο οποίο δήλωνε απερίφραστα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υποστήριζαν την Ελλάδα και την Τουρκία σε οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο, ώστε να αποτραπεί η πτώση τους στην σοβιετική σφαίρα επιρροής.

«Η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών για να υποστηρίξουν τους ελεύθερους λαούς που αντιστέκονται στην προσπάθεια υποδούλωσή τους από ένοπλες μειονότητες ή από εξωτερικές πιέσεις» .

Εκείνη τη χρονική περίοδο η Ελλάδα βρισκόταν εν μέσω εμφυλίου πολέμου (1946 – 1949), με τον ελληνικό στρατό να μάχεται τους αντάρτες, οι οποίοι βρίσκοταν υπό τον έλεγχο του κομμουνιστικού κόμματος. Η Μεγάλη Βρετανία που στήριζε για χρόνια τη χώρα μας, πλέον αδυνατεί οικονομικά και απευθύνεται στις Η.Π.Α., τις οποίες καλεί να πάρουν τη θέση της. Αυτή η ευάλωτη στιγμή αποτελεί, σύμφωνα με τους μελετητές, την πρώτη πράξη του Ψυχρού πολέμου. Ο Πρόεδρος Τρούμαν διατεινόταν ότι εάν οι δύο χώρες (Ελλάδα και Τουρκία) δε λάμβαναν τη βοήθεια που απαιτούσε η δεδομένη τότε κατάσταση, θα έπεφταν, αναπόφευκτα, στην κομμουνιστική επιρροή, με τις αντίστοιχες συνέπειες για όλη την ανατολική Μεσόγειο.

Τα παραπάνω πλάνο υλοποιήθηκε πολύ γρήγορα με το «Σχέδιο Μάρσαλ», την οικονομική ενίσχυση που χορηγήθηκε στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης, οπότε και οι τοπικές οικονομίες αναπτερώνονταν αλλά παράλληλα ο μείζων στόχος των Η.Π.Α για τη σοβιετική αποτροπή άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά. Ακολούθησε η ίδρυση της «Επιτροπή για την Ευρωπαϊκή Οικονομική Συνεργασία» (OEEC), που αποσκοπούσε στη διαχείριση του Σχεδίου Μάρσαλ, ενώ το 1949 οι Σοβιετικοί απαντούν δημιουργώντας το «Συμβούλιο Αμοιβαίας Οικονομικής Βοήθειας, γνωστό ως COMECON.

Ο αμερικανικός παρεμβατισμός συνεχίστηκε παρέχοντας συμπαράσταση σε όποια χώρα κινδύνευε από τον κομμουνιστικό εχθρό φτάνοντας στην ίδρυση του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ) το 1949. Η Ελλάδα και η Τουρκία προσχώρησαν άμεσα στη συμμαχία το 1952.

Αριάδνη

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: